|
Drugie spotkanie z dziećmi białoruskimi i litewskimi profesor Oleg Łatyszonek zaczął od prośby o narysowanie Pogoni. Wszyscy uczestnicy zajęć wiedzieli oczywiście, że chodzi o symbol przedstawiający jeźdźca na koniu, ale czy odwrócony on jest w prawo czy w lewo, czy trzyma tarczę czy też nie i wreszcie co znajduje się na tarczy? Aby znaleźć odpowiedź na te pytania profesor cofną się w czasie do miejsca, które dla historii Białorusinów i Litwinów okazuje się być wspólne.
W latach trzydziestych XIV wieku książę Połocka, noszący żmudzkie imię Narymunt, przyjął chrzest w cerkwi prawosławnej a w raz z nim ruskie imię Hleb (Gleb). To właśnie na dokumentach wydanych przez Narymunta-Hleba pojawia się po raz pierwszy w historii tych ziem symbol jeźdźca ze wzniesionym nad głową mieczem, bez tarczy, na koniu zwróconym w prawą stronę. Symbol ten to właśnie Pogoń, po litewsku Witis, a po białorusku Pahonia. Symbol ten oznacza obowiązek walki w obronie swego kraju i jest wezwaniem do boju (w tradycji polskiej – wici). Jeździec na koniu to ogólnoeuropejski symbol księcia, który na Ruś i Litwę przenikną prawdopodobnie z Niemiec. W ciągu dziejów w symbolu Pogoni pojawiła się tarcza a jeździec zwrócony jest obecnie w lewo. Na traczy, zarówno Witis jak i Pahonia, mają obecnie sześcioramienny krzyż. Wywodzi się on od krzyża Podniesienia Pańskiego, który był znakiem książąt połockich. Na Białorusi rządzonej przez Aleksandra Łukaszenkę Pahonia po 1995 roku straciła rangę herbu narodowego, ale, jak zauważył z nadzieją profesor Łatyszonek, prezydenci nie są wieczni. Przez resztę dnia dzieci uczyły się nowych pieśni białoruskich U karaleuskim wojsku, Bitwa pad Worszaj, Manaloch poustanskaha kania oraz litewskich tańców: Grecinike, Suktinis i Meskute. Pomiędzy tańcami i śpiewami dzieci wyszywały symbole (mocnej rodziny, świecy gromnicznej, dziecka, przodków) i wyplatały paski. |