Dziecięca perspektywa poważnych wydarzeń marca 2006 roku w Mińsku przebija z wielu opowieści Kastusiowego Pamiętnika. Różnorodne losy i motywacje każdego z bohaterów książki Kasi Kwiatkowskiej i Ludmiły Asipienki mają jeden wspólny mianownik – przeżycie wspólnego protestu na Placu Październikowym w Mińsku. To doświadczenie trzydniowej enklawy wolności w świecie reżimu niewątpliwie staje się dla grupy tych młodych ludzi doświadczeniem pokoleniowym. Pokazanie dzieciństwa, różnych losów młodzieży, która trafiła na Plac a potem wyrzucona z uczelni przyjechała na studia do Polski w ramach powołanego dla nich programu Konstantego Kalinowskiego, było celem autorek. Pokazały historie bardzo młodych ludzi z ich bardzo młodej perspektywy, bez patosu, bez czarno- białego obrazu państwa, bez nadęcia na patriotyzm.

W czasie spotkania w ramach Stodoły z Kulturą, które odbyło się 7 czerwca w domu Uniwersytetu Powszechnego w Teremiskach, zgromadzona publiczność mogła porozmawiać z jednym z bohaterów książki – Ryhorem oraz jedną z jej autorek Katarzyną Kwiatkowską, która w związku ze swoim zaangażowaniem w sprawy młodych Białorusinów została pozbawiona możliwości wjazdu na Białoruś. Po przyjeździe relegowanych z uczelni Białorusinów razem z Ludmiła Asipienką przeprowadziły rozmowy z wieloma z nimi, czego owocem stała się książka Kastusiowy Pamiętnik.

Od autorek:

Idea napisania tej książki została zwerbalizowana w lipcu 2006 r., w akademiku Babilon, gdzie podczas letnich kursów przygotowawczych mieszkali uczestnicy Programu im. Konstantego Kalinowskiego.

Ludmiłę poznałam w Mińsku, podczas mojego półrocznego pobytu na wolontariacie europejskim. 14 marca 2006 r. Ludę usunięto z uniwersytetu, ja w nocy z 14 na 15 marca zostałam wyrzucona z Białorusi. Spotkałyśmy się w Warszawie. Niewątpliwie należało się czymś zająć. Temat był na wyciągnięcie ręki.

Pracę na poważnie rozpoczęłyśmy w lutym 2007 r. Do lipca udało nam się porozmawiać z 76 kalinowcami. Bardzo im wszystkim dziękujemy za czas i cierpliwość nam poświęcone.

Od początku wiedziałyśmy, że będzie to po prostu opowieść o ludziach. O ich dzieciństwie, pasjach, życiowych wyborach, małych i większych sprawach. Nie udowadniamy tez, nie formułujemy praw. Chciałyśmy zostawić przestrzeń dla rozmyślań. Mamy nadzieję, że się to udało.

Książka zawiera dwanaście opowieści czternastu studentów. Niektórzy z nich urodzili się w Mińsku, większość w małych lub większych miastach wschodniej i zachodniej Białorusi. Starałyśmy się zobaczyć świat ich oczami, przedstawić ich punkt widzenia. Stąd taki, a nie inny tytuł całości.

Całości zbudowanej z niezależnych od siebie historii. Niekoniecznie trzeba się trzymać zasugerowanej przez nas kolejności.

Bardzo dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tej książki. Są to: Aleś Ancipienka, Kastuś Antonowicz, Swietłana Barankouska, Iryna Barysiewicz, Paweł Batujeu, Malwina Chuda, Piotr Dudanowicz, Dianis Dziuba, Piotr Garncarek, Ludmiła Hraznowa, Anna Jakowska, Julia Janiuk, Aliaksandr Kartsel, Źmicier Kazłouski, Małgorzata Kędzierzawska, Kamil Kłysiński, Justyna Kostrzewska, Waleria Kustawa, Wolha Kuźmicz, Emil Majuk, Jan Malicki, Maks Nikifarowicz, Piotra Rudkouski, Siarżuk Szałas, Dianis Szeleh, Zina Suchawiercha, Alena Tałapiła, Raman Uścinau, Andrzej Węcławek, Marta Żakowska oraz wszyscy studenci Programu im. Konstantego Kalinowskiego, z którymi rozmawiałyśmy.

Katarzyna Kwiatkowska i Ludmiła Asipienka.

Książka ukazała się w nakładzie 1000 egzemplarzy. Jest dostępna w Czytelni Uniwersytetu Powszechnego w Teremiskach a jej darmową kopię w formacie pdf można pobrać ze strony Panoramy Kultur.